Iranski režim je obećao da će ciljati niz ključnu energetsku infrastrukturu širom regiona nakon što je upozorio da je izraelski napad na proizvodni pogon njegovog najvećeg gasnog polja Južni Pars započeo “potpuni ekonomski rat”.
Totalni ekonomski rat
Južni Pars je dio najvećeg svjetskog prirodnog gasnog polja, koje dijele Iran i Katar. Nalazi se na moru između dvije zalivske države i predstavlja kupolasto proširenje katarskog gigantskog Severnog polja.
Ras Laffan (Qatar), el mayor centro de producción de gas natural licuado del mundo, tras el ataque con misiles iraníes. #Iran pic.twitter.com/DFjPS5p2S9
— Lev Nikoláyevich (@LevNikolay) March 20, 2026
U roku od nekoliko sati nakon napada na Južni Pars, iranske rakete su pogodile Ras Lafan, lokaciju ključnih katarskih postrojenja za preradu tečnog prirodnog gasa, izazivajući “ogromnu štetu” kod najvećih svjetskih dobavljača gasa brodskim putem, prema državnoj gasnoj kompaniji Katara.
Popravka oštećenih postrojenja trajaće tri do pet godina, rekao je Sad El-Kabi, izvršni direktor “Katar enerdži”, što izaziva strah od dugotrajne globalne krize u snabdevanju gasom, piše britanski list “Gardijan”.
🚨 📢::: 🇴🇲 Iranian projectile attack on storage tanks in the MINA Petroleum facility at the port in Salalah, Oman. pic.twitter.com/hvqSyxPOdW
— Sarfo Crack (@cracckman) March 12, 2026
– Nikada u najluđim snovima nisam pomislio da će Katar – Katar i region – biti izloženi takvom napadu, posebno od bratske muslimanske zemlje tokom mjeseca Ramazana, da nas napadnu na ovaj način – rekao je al-Kabi za novinsku agenciju “Rojters”.
Katar je potvrdio napad u kojem je ispaljeno pet balističkih raketa iz Irana. Iako su četiri presretnute, peta raketa je pogodila industrijski kompleks Ras Lafan, koji je odgovoran za proizvodnju gasa koji ta država izvozi.
Portparol katarske vlade upozorio je da ciljanje energetske infrastrukture “predstavlja pretnju globalnoj energetskoj bezbjednosti, kao i narodima regiona i njegovoj životnoj sredini”.
Katarski izvoz gasa činio je petinu globalnog LNG (tečnog prirodnog gasa) tržišta prošle godine, od čega je oko 80 odsto isporučeno energetskim gladnim ekonomijama u razvoju u Aziji. Dugoročni prekid izvoza imao bi ozbiljne posljedice za kupce gasa širom svijeta podižući cijene na globalnom tržištu.
Više naftnih lokacija ugroženo i napadnuto
Nakon napada na Južni Pars, iranski državni mediji su upozorili da su brojni istaknuti regionalni naftni i gasni ciljevi Saudijske Arabije, Ujedinjenih Arapskih Emirata (UAE) i Katara sada “direktne i legitimne mete” i da ih treba evakuisati pre nego što napadi počnu “za nekoliko sati”.
Lokacije koje je Iran ugrozio ili napao od srijede:
rafinerija Samref, blizu luke Janbu na Crvenom moru u Saudijskoj Arabiji
petrohemijski kompleks Džubail u Saudijskoj Arabiji
kuvajtske rafinerije Mina al-Ahmadi i Mina Abdulah
gasno polje Al-Hosn i naftno polje Bab u UAE
petrohemijski kompleks Mesajd u Kataru
Do sada je Iran uglavnom sprovodio najavljene akcije, što ovu prijetnju čini veoma vjerodostojnom – rekao je Aditja Sarasvat iz konsultantske kuće “Rajstad enerdži”.
U međuvremenu, u kompleksu Habšan u UAE, jednom od najvećih svjetskih postrojenja za preradu gasa, ostaci presretnutih raketa doveli su do zatvaranja postrojenja, saopštio je državni naftni i gasni gigant – kompanija “Adnok”, ističući da je i njeno naftno polje Bab bilo meta napada.
“Na putu smo ka scenariju gasne krize sudnjeg dana”
Tržišta gasa su naglo porasla kao odgovor na napade, pri čemu je evropski referentni indeks brzo skočio za 30 odsto na početku trgovinskog dana, čime je udvostručena u odnosu na period prije krize, a istovremeno je dostignut najviši nivo od početka 2023. Sada smo na putu ka scenariju gasne krize sudnjeg dana – rekao je Sol Kavonik, šef istraživanja u konsultantskoj kući MST Marki. Upozorio je da bi poremećaj u snabdijevanju LNG-om mogao da traje mjesecima ili čak godinama nakon završetka rata, u zavisnosti od obima štete, održavajući visoke cijene gasa.
Rizik od produžene vojne agresije i dugoročne štete na regionalnim energetskim postrojenjima dodatno je pojačao strahove na globalnim naftnim tržištima, koja se još oporavljaju od najvećeg šoka u snabdevanju energijom u istoriji nakon zatvaranja Ormuskog moreuza, prenosi Guardian.
Saznajte sve o najvažnijim vijestima i događajima, pridružite se našoj Viber zajednici ili čitajte na Google News.