Prvi simptomi koji mogu ukazivati na probleme sa debelim crijevom, Zorica Brunclik nakon operacije uputila apel

Ja to nisam krila, ne možeš biti u bolnici toliko dugo, a da imaš grip. Imala sam tešku operaciju i bila je uspješna. Savjetujem svima da idu na sistematske preglede. U mom slučaju je bilo debelo crijevo. Kolonoskopiju treba svi da rade preventivno poslije 50. godine. Ja se nisam bavila ozbiljno svojim zdravljem i došlo je dokle je došlo – rekla je Zorica Brunclik.

Debelo crijevo – struktura, bolesti i simptomi

Debelo crijevo je završni dio digestivnog sistema. Dugačak je organ koji povezan s tankim crijevom na jednom kraju i sa anusom na drugom. Debelo crijevo je mjesto gdje se:

formira stolica,

reguliše sadržaj vode i elektrolita,

skladište otpadne materije do pražnjenja,

odvija intenzivna aktivnost crijevne mikrobiote (bakterija koje imaju važnu ulogu u varenju i imunitetu).

Najčešće bolesti debelog crijeva

Dijareja

Dijareja je najčešće posljedica infekcije (virusi, bakterije, trovanje hranom), ali može biti povezana i sa intolerancijom na hranu, sindromom iritabilnog crijeva, inflamatornim bolestima crijeva, celijakijom ili divertikularnom bolešću.

Kod teških dijareja, crijeva ne uspijevaju da upiju dovoljno tečnosti, pa organizam gubi velike količine vode i elektrolita (natrijum, kalijum). To može dovesti do dehidratacije, poremećaja srčanog ritma, pa čak i zastoja rada srca.

U tim situacijama od ključnog značaja je brzo nadoknađivanje tečnosti i elektrolita, prenosi Mondo.

Intolerancija na laktozu

Osobe koje ne podnose laktozu, ne proizvode dovoljno enzima laktaze, pa se mliječni šećer ne vari u tankom crijevu, već dospijeva u debelo crijevo, gdje ga bakterije fermentišu.

To dovodi do:

nadutosti,

grčeva,

gasova,dijareje.

Celijakija

Celijakija je trajna preosetljivost na gluten. Kod oboljelih, unos glutena aktivira imunske ćelije u crijevima, što dovodi do oštećenja sluznice i smanjenog varenja i apsorpcije.

Simptomi mogu da budu:

dijareja,

bol i nadutost stomaka,

loše varenje,

zatvor,u težim slučajevima gubitak težine.

Osnov liječenja je doživotna stroga bezglutenska ishrana.

Zatvor (konstipacija)

Zatvor podrazumijeva rijetko, otežano i bolno pražnjenje tvrde, suve stolice.

Može da izazove:

nadutost,

bol u stomaku,

u težim slučajevima nakupljanje stolice i opstrukciju creva.

Najčešći uzroci su:

malo vlakana u ishrani,

nedovoljno tečnosti,

sjedeći način života,

pojedini lijekovi,

zloupotreba laksativa.

Preporučuje se unos oko 20-30 g vlakana dnevno (kod nekih i više, po savetu lekara) uz dovoljan unos tečnosti.

Opstrukcija crijeva

Tumori, strana tijela ili nagomilana stolica mogu djelimično ili potpuno da blokiraju crijeva. Simptomi su:

jak bol i grčevi,

nadutost,

povraćanje,

izostanak stolice i gasova ili naizmenično zatvor i dijareja.

Divertikularna bolest i divertikulitis

Divertikuli su mali “džepovi” u zidu creva. Nastaju u slabijim tačkama zida usled povišenog pritiska pri napinjanju. Kada postoje divertikuli bez ili sa blagim simptomima, govori se o divertikulozi. Kada se divertikuli zapale i inficiraju, nastaje divertikulitis.

Tada mogu da se jave:

bol u donjem dijelu stomaka (češće lijevo),

povišena temperatura,

promijena stolice,

krvarenje i, u težim slučajevima, suženje ili zatvaranje creva.

Inflamatorne bolesti crijeva (IBD)

U ovu grupu spadaju:

ulcerozni kolitis,

Kronova bolest.

IBD predstavlja hronično zapaljenje sluznice creva, koje izaziva:bol i grčeve u stomaku,nadutost i gasove,učestale tečne stolice, često sa sluzi ili krvlju,hitnu potrebu za pražnjenjem,hronični umor, gubitak apetita, mršavljenje,anemiju (usled gubitka krvi i loše apsorpcije).

Upala slepog crijeva (apendicitis)

Do apendicitisa dolazi kada se crvuljak zapuši (stolicom, uvećanim limfnim tkivom i sl.) što dovodi do porasta pritiska, slabljenja dotoka krvi i bakterijske infekcije.

Tipični simptomi su:

bol koji često počinje oko pupka, a zatim se pomera u desnu donju stranu stomaka,mučnina, povraćanje,povišena temperatura.

Nelečeni apendicitis može da dovede do pucanja crvuljka i brzog razvoja peritonitisa, što je hitno i potencijalno smrtonosno stanje.

Rak debelog crijeva

Rak rektuma često dugo ne daje specifične simptome, a kasnije mogu da se jave: promjena ritma stolice (uporan zatvor, dijareja ili njihovo smjenjivanje),

krv u stolici,

bolovi i grčevi u stomaku

,neobjašnjiv gubitak tjelesne težine,

umor i slabost (zbog anemije).

Rizik povećavaju: pušenje,prekomjerno konzumiranje alkohola,

ishrana bogata crvenim i prerađenim mesom i zasićenim mastima,

gojaznost i fizička neaktivnost,pozitivna porodična anamneza.

Većina karcinoma nastaje iz polipa, benignih izraslina na sluznici crijeva. Zato se prevencija i rano otkrivanje zasnivaju na redovnim pregledima i uklanjanju polipa.