Srbija se, kao i prethodnih godina, suočava sa nedostatkom radne snage u ugostiteljstvu, jer veliki broj radnika odlazi na sezonu u Crnu Goru, Hrvatsku i Grčku.
Plate, uslovi rada i sve veća potražnja u turističkim destinacijama dodatno podstiču ovaj trend, dok domaći poslodavci pokušavaju da pronađu način da zadrže radnike.
Kakvi su uslovi na moru, kolike su zarade, koja zanimanja su najtraženija i može li domaće tržište da nadoknadi odlazak radne snage – pitanja su na koja odgovore daju sagovornici iz regiona i Srbije.
– Gostiju ima, ali ima i radne snage, s tim što problem sa radnom snagom je evidentan već godinama. S tim što ja bih rekao da ove godine bilježimo određenu promjenu. Rekao bih da su se hotelijeri malo bolje pripremili, tako da mislim da je već dosta radne snage ovdje i da se to trenutno bar ne osjeća. Nadam se da će takav trend biti i tokom sezone – kaže za “Blic TV” Marko Prebilović, menadžer u turizmu, javljanjem iz Crne Gore.
Plata u Crnoj Gori najniža u regionu, ali radnici dolaze sa svih kontinenata
Kako objašnjava, najveći problem i dalje predstavljaju radna mesta u domaćinstvu, kuhinji i restoranu, koja važe za fizički zahtevnija i manje atraktivna.
Sa druge strane, pozicije na recepciji ili u agencijama lakše se popunjavaju, jer ih posebno mlađi radnici doživljavaju kao jednostavnije i poželjnije. Ipak, situacija se postepeno mijenja nabolje. Prebilović ističe da su hotelijeri danas spremniji nego ranije, jer su iz prethodnih sezona, naročito nakon pandemije, izvukli važne pouke o organizaciji i planiranju radne snage.
Domaćih i regionalnih radnika i dalje ima, ali u znatno manjem broju nego ranije, budući da se sve više ljudi odlučuje za rad u drugim zemljama. Zbog toga se struktura zaposlenih značajno promijenila.
– Danas u hotelima imamo kolege praktično sa više kontinenata, kaže Prebilović, navodeći da, pored radnika iz regiona – Srbije, Bosne i Hercegovine, Albanije i Crne Gore – sve više dolaze zaposleni iz Azije i Afrike, poput Filipina, Indije i Kenije.
Ove godine, ponuda radne snage dodatno se proširila i na Latinsku Ameriku, pa u turističkom sektoru rade i ljudi iz Meksika i Argentine, kao i iz Turske.
Kada je riječ o zaradama, Prebilović ističe da one variraju u zavisnosti od pozicije i hotela, ali da su posljednjih godina postale znatno konkurentnije.
– Plate su sve atraktivnije. Vjerovatno još uvijek niže nego po drugim mjestima po Evropi, konkretno u susednoj Hrvatskoj koja je članica Evropske unije, ali, neke najniže plate, pored osiguranog smeštaja i hrane iznose od osamsto pa do hiljadu evra. Međutim, kada se pogleda računica koliko vama legne novca na račun, onda to bude znatno više zbog toga što se svi hotelijeri sada trude da rade određene bonuse, stimulanse i to je zaista dobar trend – ističe Prebilović.
Kada je riječ o administraciji, procedura zapošljavanja za radnike iz regiona znatno je jednostavnija nego za one koji dolaze iz udaljenijih zemalja, iako je radna dozvola obavezna u svim slučajevima.
– Važno je da se radi legalno. Ima i rada na crno, ali to nosi rizike i kazne. Preporuka je svima da idu regularnim putem – naglašava Prebilović.
Za radnike iz daljih destinacija, poput Afrike ili Azije, procedura je složenija i duža, dok je za pojedine zemlje, poput Meksika ili Argentine, u posljednje vrijeme postala nešto jednostavnija.
Grčka bez radnika: Plate oko 1.200 evra, ali papirologija i težak rad odbijaju sezonceTuristička sezona u Grčkoj počela je još od Uskrsa, ali, uprkos ranom startu, hotelijeri se suočavaju sa hroničnim nedostatkom radne snage, koji iz godine u godinu postaje sve izraženiji.
– Sezonske radne snage nema dovoljno i svake godine je sve teže”, kaže Ivana Stanojević, hotelijerka iz Soluna, dodajući da je problem prisutan tokom cijele godine – od priprema do samog špica sezone. Kao i u ostatku regiona, najtraženiji su radnici u turizmu i ugostiteljstvu – od “housekeepinga” do konobara, recepcionara i drugog hotelskog osoblja koje čini osnovu turističke ponude.
Kada je riječ o uslovima, praksa je slična kao u Crnoj Gori i Hrvatskoj – uz platu se najčešće obezbjeđuju smještaj i hrana, naročito u hotelima.
Zarade su nešto više nego u Crnoj Gori i kreću se oko 1.200 evra neto za početne pozicije, poput održavanja soba, uz mogućnost dodatnih benefita, prenosi Blic.
Saznajte sve o najvažnijim vijestima i događajima, pridružite se našoj Viber zajednici ili čitajte na Google News.